НЬЮ-ЙОРК, 29 июль. /“Дунё” АА/. БМТ Хавфсизлик кенгаши пайшанба куни ташкилотнинг навбатдаги бош котибини аниқлаш учун илк норасмий ёпиқ овоз бериш жараёни ўтказилишини маълум қилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.

“Reuters” агентлигининг маълум қилишича, овоз бериш учун ҳозирча 7 нафар номзод кўрсатилган. Номзодлар орасида БМТнинг Атом энергияси бўйича халқаро агентлиги (МАГАТЭ) раҳбари Рафаэль Гросси (Аргентина), Чилининг собиқ президенти Мишель Бачелет, Коста-Риканинг собиқ вице-президенти Ребека Гринспан, Эквадорнинг собиқ ташқи ишлар вазири Мария Фернанда Эспиноса, Гайананинг собиқ ташқи ишлар вазири Каролин Родригес-Биркетт, Сенегалнинг собиқ президенти Макки Салл ҳамда ўтган ҳафта ўз номзодини илгари сурган угандалик дипломат Олара Отунну Антониу Гутерришнинг ўрнини эгаллашга даъвогарлик қилмоқда.

“Синов овоз бериш” расмий сайлов эмас, балки Хавфсизлик кенгаши аъзоларининг номзодларга бўлган муносабатини аниқлашга қаратилган норасмий жараёндир. Кенгашнинг 15 аъзоси ҳар бир номзод бўйича “қўллаб-қувватлайман”, “қаршиман” ёки “фикрим йўқ” деган вариантлардан бирини танлайди. Овоз бериш махфий тарзда ўтказилади.

Ҳозирча сайловда аниқ етакчи номзод йўқ. Тарихий тажриба шуни кўрсатадики, бош котибни танлаш жараёни бир неча босқичда ўтиши ва сентябрь охири ёки октябрь ойи бошигача давом этиши мумкин.

Бошқа номзодлар ҳам кейинчалик сайловга қўшилиши мумкин. Дастлабки босқичларда барча бюллетенлар бир хил бўлади ва қайси давлат номзодга қарши овоз бергани ошкор этилмайди. Кейинги босқичларда эса Хавфсизлик кенгашининг вето ҳуқуқига эга беш доимий аъзоси – Хитой, Франция, Россия, Буюк Британия ва АҚШ – бошқа рангдаги бюллетенлардан фойдаланади. Бу эса номзодга улардан бири томонидан салбий баҳо берилган-берилмаганини кўрсатади.

Якунда Хавфсизлик кенгаши БМТ Бош Ассамблеясига бош котибни тайинлаш бўйича тавсия этувчи резолюция қабул қилади. Бунинг учун камида тўққизта овоз ва доимий аъзоларнинг ҳеч бири томонидан вето қўйилмаслиги талаб этилади. Кейин эса номзод Бош Ассамблея тасдиғидан ўтади.

Хавфсизлик кенгашига айни пайтда Конго Демократик Республикаси раислик қилмоқда. Мамлакатнинг БМТдаги доимий вакили Зенон Муконго Нгай илк норасмий овоз бериш бўлиб ўтишини тасдиқлаган. Унинг сўзларига кўра, Олара Отунну бошқа номзодлар каби норасмий эшитувларда иштирок этмаган бўлса-да, биринчи овоз беришда қатнашади.