ТОШКЕНТ, 12 ноябрь. /“Дунё” АА/. Ташқи сиёсий тадқиқотлар ва халқаро ташаббуслар маркази (ТСТХТМ) етакчи илмий ходими Шаҳзода Оринбекова “Дунё” ААга Ўзбекистон Президентининг 10–12 ноябрь кунлари Анталия шаҳрида бўлиб ўтган БМТ Бутунжаҳон етакчилари иқлим саммитидаги иштироки хусусида фикр билдирди.

– Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Анталиядаги COP31 саммитидаги иштироки ва нутқи мамлакатнинг халқаро иқлим кун тартибидаги ўз мавқеини мустаҳкамлаш ҳамда Марказий Осиёда амалий ҳамкорлик механизмларини илгари суришга интилишини яққол акс эттиради. Минтақадаги иқлимий таҳдидлар – музликларнинг эриши, сув тақчиллиги, чўлланиш ва қурғоқчилик барча давлатларнинг ҳамжиҳатликдаги саъй-ҳаракатларини тақозо этмоқда.

Бугунги кунда Марказий Осиёнинг иқлим хавфсизлиги иқтисодий ва озиқ-овқат барқарорлиги, аҳоли ҳаёти сифати билан бевосита боғлиқ. Шу боис умумий экологик муаммоларни бартараф этиш минтақавий ҳамкорликнинг устувор йўналишларидан бирига айланиши лозим.

Ўзбекистоннинг Оролбўйи ҳудудини тиклаш, ўрмонлаштириш кўламини кенгайтириш, сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш ва қайта тикланувчи энергетикани ривожлантиришга қаратилган ташаббуслари муҳим аҳамиятга эга.

Иқтисодиётнинг углерод сиғимини қисқартириш борасида эришилган натижалар ҳамда 2035 йилга бориб чиқиндилар миқдорини 50 фоизга камайтириш бўйича қўйилган мақсад мамлакатнинг кам углеродли тараққиёт моделига изчил ўтаётганидан далолат беради.

Ахборот алмашинуви, экологик технологияларни жорий этиш ва мақсадли молиялаштиришни жалб қилишни ўзида мужассам этган Марказий Осиёда иқлим интеграцияси модели алоҳида эътиборга молик. Ушбу моделнинг ҳаётга татбиқ этилиши табиий хавф-хатарларни биргаликда мониторинг қилишни кучайтириш, эрта огоҳлантириш тизимларини ривожлантириш ҳамда минтақавий экологик лойиҳаларни амалга ошириш имкониятларини кенгайтиришга хизмат қилади.

Мазкур ташаббуснинг асосий қиммати шундаки, у тарқоқ экологик лойиҳалардан минтақавий ҳамкорликнинг доимий механизмларига ўтишни кўзда тутади. Сув хавфсизлиги, ерларни қайта тиклаш ва халқаро молиявий ресурсларни жалб этиш соҳасидаги биргаликдаги саъй-ҳаракатлар Марказий Осиё давлатларига иқлимий хатарларга янада самарали қарши туришда кўмаклашади.

Ўзбекистоннинг Оролни қутқариш халқаро жамғармасидаги бўлажак раислиги ҳамда доимий инвестициявий-технологик майдон сифатида “ECO EXPO”нинг ривожлантирилиши минтақавий экологик дипломатияга ва инновацион ечимларни жорий этишга янги суръат бағишлайди.

Илгари сурилган ташаббусларнинг амалий ижроси муваффақиятнинг ҳал қилувчи шартига айланади. Уларнинг самарадорлиги сувдан фойдаланиш унумдорлигини ошириш, экотизимларни тиклаш, иқлим мониторингини такомиллаштириш ва инвестицияларни жалб этиш каби аниқ натижалар билан баҳоланиши лозим.

Хулоса қилиб айтганда, Ўзбекистон етакчисининг COP31даги нутқи Марказий Осиёнинг ягона ва узоқ муддатли иқлим кун тартибини шакллантириш йўлидаги муҳим қадам бўлди.