ЛОНДОН, 14 сентябрь. /“Дунё” АА/. Шотландия, Уэльс ва Шимолий Ирландия етакчилари бугун Кардиффда ўз тақдирини ўзи белгилаш ҳуқуқи ва мустақиллик бўйича референдум ўтказиш талаби билан қўшма декларацияни имзоламоқчи, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири Британиянинг “The Telegraph” нашрига таяниб.

Учрашув Уэльс пойтахтида бўлиб ўтади ва Бирлашган Қиролликнинг учта автоном қисми раҳбарларининг йирик саммити бўлади. Ҳужжат иқтисодиёт, энергетика, Европа билан муносабатлар, ички ҳамкорлик ва ўз тақдирини ўзи белгилаш масалаларини қамраб олади.

Нашрнинг ёзишича, декларация мустақиллик ғоясини илгари суришда томонларнинг янада яқин мувофиқлашувини бошлаб бериши керак. Хусусан, иштирокчилар тегишли референдумлар ўтказиш имкониятини ёқлаб чиқиш ниятида.

Саммитда Ирландияда мухолифат етакчиси бўлган “Sinn Féin” партияси президенти Мери Лу Макдоналд ҳам иштирок этади. Учрашув иштирокчилари мустақиллик учун қўшма кампания ва Европа мамлакатлари билан алоқаларни мустаҳкамлаш истиқболларини муҳокама қилишни режалаштирмоқда.

Шартномалар лойиҳасига кўра, Шотландия ва Уэльс мустақилликка эришган тақдирда Европа Иттифоқига янги аъзо сифатида қўшилишни кутмоқда. Шимолий Ирландия эса Ирландия таркибига кириши ва шу билан Европа Иттифоқига кириши мумкин.

Учрашув Шотландия мустақиллиги бўйича эҳтимолий янги референдум муҳокамаси фонида бўлиб ўтмоқда. Аввалроқ, Шотландия миллий партияси етакчиси ва биринчи вазир Жон Суинни Буюк Британиянинг амалдаги бош вазири Энди Бёрнем “Бирлашган Қиролликнинг сўнгги бош вазири сифатида тарихга кириши мумкинлигини” айтган эди.

Шу билан бирга, “The Telegraph” нашрининг хабар беришича, Энди Бёрнем Жон Суиннига йўллаган мактубида ҳозир Шотландияда мустақиллик референдуми фойдасига етарли консенсус йўқлигини айтди. Шунингдек, у Шимолий Ирландия аҳолисининг аксарияти ҳозирда Буюк Британия таркибидан чиқишни хоҳлайди, деб ҳисоблашга аниқ асос йўқлигини таъкидлади. Британия бош вазирининг сўзларига кўра, бундай референдумлар эътиборни иқтисодий ўсиш ва яшаш нархининг пасайишидан чалғитади.

Сўнгги сайловлардан сўнг учта автоном ҳудуддаги сиёсий вазият ўзгарди. Биринчи марта учаласи ҳам Ирландия билан мустақиллик ёки бирлашишни қўллаб-қувватловчи сиёсий кучларга раҳбарлик қилмоқда, бу эса ажралиш тарафдорлари Бирлашган Қиролликнинг ҳозирги тузилишини қайта кўриб чиқишни қўллаб-қувватлаш ортиб бораётганидан далолат беради.

“Bloomberg” сурати