БОКУ, 2 ноябрь. /“Дунё” АА/. Таниқли озарбайжонлик сиёсатшунос ва таҳлилчи, “Жанубий Кавказ” сиёсатшунослар клуби раҳбари Илгар Велизаде “Дунё” ахборот агентлигига берган интервьюсида АҚШ давлат котиби Марко Рубионинг Ўзбекистонга ташрифи ҳақида фикр билдирди.

– АҚШ Давлат котиби Марко Рубионинг Самарқандга ташрифи Вашингтоннинг инвестициялар, саноат кооперацияси ва минтақавий хавфсизликка алоҳида эътибор қаратган ҳолда Ўзбекистон билан муносабатларни мустаҳкамлашга интилишини кўрсатди.

Энергетика, авиация, тоғ-кон саноати, транспорт, рақамлаштириш ва молия соҳаларида 12 миллиард долларлик келишувлар асосий натижалардан бири бўлди. Бироқ, ҳамкорликни янада ривожлантириш келишувларни амалга ошириш, молиялаштириш ва бизнеснинг иштирокига боғлиқ бўлади.

АҚШнинг Ўзбекистонга қизиқиши нафақат унинг иқтисодий салоҳияти, балки Марказий Осиёдаги стратегик ўрни билан ҳам боғлиқ. Вашингтон нафақат Афғонистон билан боғлиқ масалаларга, балки савдо йўналишлари, энергетика ва муҳим минералларга тобора кўпроқ эътибор қаратиб, минтақавий иқтисодий жараёнларда иштирокини кенгайтиришга интилмоқда.

Дональд Трамп маъмурияти даврида икки томонлама муносабатларда аниқ тижорат лойиҳаларига эътибор кучайди. 

Маълумотларга кўра, ўзаро савдо ҳажми 2017 йилдаги 215 миллион доллардан 2025 йилда қарийб 1 миллиард долларгача ошган. 2026 йилнинг январь–август ойларида бу кўрсаткич 810,4 миллион долларга етди ва сентябрь ойи бошида Ўзбекистонда Америка капитали иштирокидаги 377 та корхона фаолият юритди.

Энергетика, тоғ-кон саноати ва инфратузилма лойиҳаларини қўллаб-қувватлашга қодир бўлган Американинг EXIM ва DFC молия институтлари ҳамкорликни ривожлантиришда муҳим роль ўйнайди. Муҳим минераллар соҳасидаги ҳамкорлик алоҳида қизиқиш уйғотади: АҚШ етказиб беришни диверсификация қилишга, Ўзбекистон эса хомашёни қайта ишлаш ва ўз саноатини ривожлантиришга интилмоқда.

Транспорт йўналишлари, Каспий денгизи орқали ўтувчи Ўрта йўлак ва Жанубий Осиё йўлларини ривожлантириш шу йўналиш билан боғлиқ. Уларнинг кенгайиши Ўзбекистонга транзит йўналишларини диверсификация қилиш, Америка компанияларига эса минтақавий бозорларда ишлаш учун қўшимча имкониятлар яратиш имконини беради.

Шу билан бирга, Вашингтон билан яқинлашиш Тошкентнинг кўп векторли ташқи сиёсатдан воз кечишини англатмайди. Рубионинг АҚШ бошқа давлатлар билан ҳамкорликни тўхтатишни талаб қилмаслиги ҳақидаги баёноти Вашингтон Америка бизнесининг рақобатбардош таклифлари орқали ўз мавқеини мустаҳкамлашга умид қилаётган ёндашувни акс эттиради.

Томонлар иқтисодиётдан ташқари хавфсизлик соҳасида ҳам ҳамкорликни ривожлантирмоқда. 19 октябрь куни бўлиб ўтган Кенгайтирилган стратегик шериклик мулоқотининг биринчи йиғилишида терроризм, экстремизм, наркотрафик ва ноқонуний миграцияга қарши кураш масалалари муҳокама қилинди.