OSTONA, 21-avgust. /“Dunyo” AA/. 23-avgust kuni Qozog‘istonda yangi konstitutsiya kuchga kirganidan so‘ng shakllantirilayotgan bir palatali parlament – Qurultoy deputatlari ilk bor saylanadi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.

Ilgari mavjud bo‘lgan Senat va Majilis o‘z faoliyatini to‘xtatdi, yangi qonun chiqaruvchi organ esa besh yil muddatga saylanadigan 145 nafar deputatdan iborat bo‘ladi. 145 ta mandat uchun yettita partiyadan 545 nafar nomzod kurash olib bormoqda – bu o‘rtacha har bir o‘ringa deyarli to‘rttadan daʼvogar to‘g‘ri kelishini anglatadi.

Eng ko‘p nomzod “Adilet” partiyasidan ko‘rsatilgan – 186 nafar. Undan keyingi o‘rinlarda “Respublica” – 75, Qozog‘iston xalq partiyasi – 72, “Ovul” – 69, “Aq jol” – 63, “Baytaq” – 47 va JSDP – 33 nafar nomzod bilan bormoqda.

Shu bilan birga, saylovchilar alohida nomzodlarni saylamaydi. Barcha 145 nafar deputat yagona umummilliy saylov okrugi bo‘yicha partiyaviy ro‘yxatlar asosida aniqlanadi. Qurultoyga kirish uchun partiyalar 5 foizlik to‘siqdan o‘tishi lozim.

Ishtirokchilar tarkibi ancha kengaygan: 545 nafar nomzod orasida 172 nafari ayollar, 74 nafari 35 yoshgacha bo‘lganlar va 19 nafari nogironligi bo‘lgan fuqarolardir. Daʼvogarlarning o‘rtacha yoshi 45,4 yoshni tashkil etadi. Ro‘yxatlardan tadbirkorlar, sobiq deputatlar, davlat xizmatchilari, olimlar, shifokorlar, o‘qituvchilar, sportchilar va jamoatchilik vakillari o‘rin olgan.

Ovoz berish uchun 12,7 million dona saylov byulleteni tayyorlandi. Aksariyat saylov uchastkalari mahalliy vaqt bilan soat 07:00 dan 20:00 gacha ishlaydi. Qozog‘istondan tashqarida 61 ta mamlakatda, jumladan, O‘zbekistonda ham 79 ta uchastka ochiladi. Saylovchilar ro‘yxatiga 12,6 milliondan ortiq fuqaro kiritilgan.

Parlament saylovlari yangilangan siyosiy tizimga o‘tish jarayonini yakunlashi kutilmoqda. Shu bilan birga, Qozog‘istonda prezidentlik boshqaruv modeli saqlanib qoladi. Qosim-Jomart Toqayevning so‘zlariga ko‘ra, yangi parlamentdan qonunchilik faoliyatini tezroq yuritish, ekspertlarni faol jalb etish hamda raqamlashtirish va sunʼiy intellektni rivojlantirish bilan bog‘liq chaqiriqlarga zudlik bilan javob qaytarish qobiliyati kutilmoqda.

Shunday qilib, 23 avgust kuni bo‘lib o‘tadigan ovoz berish shunchaki navbatdagi parlament saylovlari kampaniyasi bo‘libgina qolmay, balki Qozog‘istonning yangi konstitutsiyaviy modeli doirasidagi qonun chiqaruvchi organning ilk bor shakllantirilishi bo‘ladi.