ТОШКЕНТ, 27 март. /“Дунё” АА/. 25–26 март кунлари пойтахтимизда “Тошкент сув ҳафталиги – 2026” халқаро форуми бўлиб ўтди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.

Форум ҳукумат, халқаро ва минтақавий ташкилотлар, хусусий сектор, илмий ва эксперт-таҳлилий ҳамжамият вакилларини бирлаштирган инклюзив хусусиятга эга бўлгани билан алоҳида аҳамият касб этди.

Асосий мунозаралар иқлим ўзгариши ва тегишли инфратузилмага юкламанинг ошиши шароитида сув ресурсларини бошқаришда технологиялар ва инновацияларни жорий этиш атрофида бўлиб ўтди.

Ўзбекистон Президенти ҳузуридаги Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институти маркази раҳбари Мурод Узоқов таъкидлаганидек, иқлим билан боғлиқ таҳдидлар кучайиб бораётган шароитда сув ресурсларини самарали бошқариш бўйича саъй-ҳаракатларни мувофиқлаштириш умумминтақавий устувор вазифага айланмоқда.

“Сўнгги йилларда табиий, антропоген ва техноген жараёнлар таъсирининг кучайиши кузатилмоқда, бу минтақанинг сув-иқлим мувозанатига салбий таъсир кўрсатмоқда”, – деди СМТИ эксперти. Бундай тенденциялар минтақа давлатларининг ижтимоий-иқтисодий ривожланиши, экологик фаровонлиги ва хавфсизлигини таъминлаш учун жиддий таҳдидларни келтириб чиқаради.

Ҳозирги шароитда сувдан оқилона фойдаланиш бўйича ёндашувларни қайта кўриб чиқиш ва бу борадаги ҳамкорликни кучайтириш зарурати ортиб бормоқда. Шу билан бирга, ўзаро манфаатли ечимларни ишлаб чиқиш учун янги истиқболларни очадиган сиёсий ишонч муҳити шаклланганига урғу берилди.

Бундан ташқари, чегара ҳудудларидаги сув хўжалиги объектлари бўйича баҳсли масалаларнинг аксарияти аллақачон ҳал қилинган, трансчегаравий дарёлардан сув олиш режимлари ва ҳажмлари келишиб олинмоқда.

Минтақа мамлакатлари қўшма лойиҳаларни амалга оширишга ўтди. Мисол тариқасида СМТИ вакили Ўзбекистон, Қозоғистон ва Қирғизистоннинг Қамбарота ГЭС-1 қурилиши ва Норин дарёсининг сув-энергетика ресурсларидан биргаликда фойдаланиш бўйича муваффақиятли ҳамкорлигини келтирди.

Марказий Осиё мамлакатлари сувни тежайдиган технологияларни жорий этишга ва сув ва энергетика соҳалари ўртасида муросага келишга алоҳида эътибор қаратаётгани таъкидланди.

Ўзбекистонда замонавий сувни тежайдиган технологиялар қўлланиладиган суғориладиган ер майдони ҳозирда 2,6 миллион гектарга (умумий майдоннинг 60%) етгани таъкидланди. Таққослаш учун, 2017 йилгача бундай майдонлар атиги 19 000 гектарни эгаллаган. Ушбу саъй-ҳаракатлар натижасида йилига тахминан 2,5 миллиард кубометр сув тежалади.

Мурод Узоқовнинг фикрича, минтақавий сув ҳамкорлигида Афғонистон алоҳида ўрин тутади ва бу ерда ҳамкорликнинг катта истиқболлари кўринади. Шу муносабат билан, афғонистонлик шериклар билан ирригация тизимларини модернизация қилиш, сув билан боғлиқ вазиятни мониторинг қилиш, инновацияларни жорий этиш, қўшма тадқиқотлар ўтказиш ва кадрлар тайёрлаш каби йўналишларда қўшма фаолиятни ривожлантириш муҳимлиги қайд этилди.

Эксперт сўзининг якунида сув ресурсларини бошқаришни давом эттириш самарадорлиги саъй-ҳаракатларни мувофиқлаштириш ва бирлашган ҳаракатларни амалга оширишга бевосита боғлиқлигини таъкидлади. Ўзаро тажриба алмашиш ва қўшма тадқиқотлар минтақанинг сув хўжалигига илғор тажрибаларни жорий этиш имконини беришига ишонч билдирди.

Эслатиб ўтамиз, ушбу форум Ўзбекистон ҳукумати ташаббуси билан Сув хўжалиги вазирлиги кўмагида ўтказилди. Асосий ташкилотчилар орасида “Iteca Exhibitions”, ТИҚХММИ, Прогрессив ислоҳотлар маркази, бошқа етакчи миллий илмий-таълим ва таҳлилий институтлар бор. Ўзбекистон Президенти ҳузуридаги Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институти стратегик шерик ҳисобланади.