ISLOMOBOD, 14-aprel. /“Dunyo” AA/. Pokistonning “The Diplomatic Insight” jurnali sahifalarida “Amir Temur davri va Temuriylar Renessansining intellektual asoslari” sarlavhali maqola eʼlon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.

Nashr muallifi 2026-yilda O‘zbekistonda buyuk sarkarda tavalludining 690 yilligi nishonlanishi jahon ilmiy hamjamiyatini o‘sha davr merosi haqida yangi munozaralarga chorlayotganini qayd etgan.

Maqolada asosiy eʼtibor zamonaviy tadqiqotlar “Sharq Renessansi” uchun sharoit yaratish masalasiga qaratilishi lozimligiga qaratilgan. O‘sha davrning asosiy xususiyatlaridan biri badiiy nafosat va texnik bilimlar o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik edi. Bibixonim masjidi, Go‘ri Amir maqbarasi va Oqsaroy kabi obidalarning qad rostlashi nafaqat estetik qarashlarni, balki geometriya, muhandislik ishi va materialshunoslik sohasidagi aniq hisob-kitoblarni ham talab qilgan. Buning sharofati bilan Samarkand o‘z asrining eng yaxshi ustalarini birlashtirgan yirik kasbiy tajriba almashinuvi markaziga aylandi.

Maqolaga ko‘ra, imperiya poytaxtining YUNESKO tomonidan tan olingan ilmiy markaz sifatidagi roliga alohida o‘rin ajratilgan. Nashrning taʼkidlashicha, aynan Amir Temurning irodasi shaharda maʼrifat elitasini to‘plash imkonini berdi va bu keyinchalik Mirzo Ulug‘bek maktabining gullab-yashnashiga olib keldi.

Mashhur astronomning mantiq va tabiiy fanlar o‘qitilgan rasadxonasi va madrasalari uning ajdodi tomonidan belgilab berilgan rivojlanish yo‘nalishining qonuniy natijasi bo‘ldi. Taraqqiyotning qo‘shimcha omili sifatida turkiy, fors va arab tillari boshqaruv hamda yuksak adabiyot sohalarida uyg‘unlikda mavjud bo‘lgan ko‘p tilli muhit ko‘rsatilgan.

“The Diplomatic Insight” maqola yakunida O‘zbekistondagi yubiley sanasini nishonlash chuqur akademik maʼnoga ega ekanligini xulosa qiladi. Bu voqea shunchaki rasmiy anʼana emas, balki xalqaro hamjamiyat uchun mintaqaning jahon meʼmorchiligi, ilm-fani va sivilizatsiyalararo muloqot xazinasiga qo‘shgan hissasini yangitdan baholash uchun to‘laqonli imkoniyat sifatida qaraladi.