ВАШИНГТОН–ТЕҲРОН, 27 июнь. /“Дунё” АА/. Ҳўрмуз бўғозида тижорат кемасига уюштирилган ҳужумдан сўнг АҚШ ва Эрон ўзаро ҳарбий зарбалар алмашди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири “Reuters” агентлиги янгилигига таяниб.

Вашингтон мазкур ҳодисани ўт очишни тўхтатиш тўғрисидаги келишувнинг бузилиши сифатида баҳоламоқда.

АҚШ қуролли кучлари Марказий қўмондонлиги (CENTCOM) маълумотига кўра, Америка авиацияси Эрон ҳудудидаги ракета ва учувчисиз учиш аппаратлари омборлари, шунингдек, соҳилбўйи радиолокация иншоотларига зарба берган.

CENTCOM баёнотида келтирилишича, ҳарбий операцияга 25 июнь куни Сингапур байроғи остида сузиб юрган “Ever Lovely” юк кемасига қилинган ҳужум сабаб бўлган. Кема Ҳўрмуз бўғозидан Ўмон қирғоқлари бўйлаб чиқиб кетаётган вақтда камикадзе-дрон ҳужумига учраган.

Вашингтон ушбу ҳодисани Эрон томонидан содир этилган асоссиз тажовуз деб баҳолаб, бу аввал эришилган ўт очишни тўхтатиш бўйича келишувга зид эканини таъкидламоқда. Шу билан бирга, АҚШ ҳарбийлари Ҳўрмуз бўғози орқали тижорат кемаларининг хавфсиз ҳаракатланишини таъминлашда давом этишини маълум қилган.

Президент Дональд Трамп Эрон ҳаракатларини “сулҳ келишувининг аҳмоқона бузилиши” деб атамоқда. Унинг сўзларига кўра, Теҳрон Ҳўрмуз бўғози орқали ҳаракатланаётган кемаларга камида тўртта дрон учирган. Журналистларнинг АҚШнинг кейинги ҳаракатлари ҳақидаги саволига жавобан у: “Буни кейин билиб оласиз”, — дея қисқа изоҳ берган.

Ўз навбатида, Теҳрон барча айбловларни рад этмоқда. Эрон Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси (ИИҚК) маълум қилишича, “Ever Lovely” кемаси рухсат этилмаган йўналиш бўйлаб ҳаракатланган, АҚШнинг зарбалари эса аввал эришилган келишувларни бузган.

ИИҚК баёнотига кўра, жавоб тариқасида Яқин Шарқдаги АҚШ ҳарбий кучлари жойлашган объектларга зарбалар берилган. Шунингдек, бундай ҳаракатлар такрорланса, янада кенг кўламли жавоб қайтарилиши ҳақида огоҳлантирилган.

Эрон томони АҚШ билан имзоланган келишув Теҳронга Ҳўрмуз бўғозидаги кема қатновини назорат қилиш ҳуқуқини берганини таъкидламоқда. ИИҚКнинг маълум қилишича, Вашингтон турли тарғиботлар орқали мазкур мажбуриятларни издан чиқаришга уринмоқда.

“Ever Lovely” юк кемасига қилинган ҳужум 17 июнь куни АҚШ ва Эрон ўртасида имзоланган, ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш ҳамда стратегик аҳамиятга эга Ҳўрмуз бўғозида эркин кема қатновини тиклашни назарда тутувчи келишувдан кейин фуқаролик кемасига қарши содир этилган биринчи ҳужум ҳисобланади.

Ҳодисадан бир неча кун аввал ИИҚК вакиллари хавфсиз кема қатнови фақат Эрон назоратидаги йўналишлар орқали таъминланишини маълум қилган эди.

Ҳужумдан кейин Халқаро денгиз ташкилоти (IMO) Кўрфаз ҳудудида АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши ҳарбий ҳаракатлари бошланганидан буён қамалда қолган 11 мингдан ортиқ денгизчи ва юзлаб кемаларни эвакуация қилиш бўйича тайёргарлик ишларини вақтинча тўхтатди.

Айни пайтда, Эрон билан музокараларда иштирок этаётган АҚШ вице-президенти Жей Ди Вэнс Вашингтон Эрон томонидан содир этиладиган ҳар қандай ҳужумга кескин жавоб қайтаришини билдирди.

“Эрон ўт очишни тўхтатиш тўғрисидаги битимни имзолади. Биз унга риоя қиламиз. Агар англашув меморандумининг бажарилиши юзасидан келишмовчиликлар юзага келса, улар бизга қўнғироқ қилишлари мумкин. Лекин зўравонликка фақат зўравонлик билан жавоб қайтарилади”, — деб ёзган у ўзининг ижтимоий тармоқдаги саҳифаларида.

“CNN” сайтидан олинган сурат