JENEVA, 11-may. /“Dunyo” AA/. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) xantavirus bilan bog‘liq infeksiya tarqalishi munosabati bilan zararlanganlar bilan aloqada bo‘lgan “MV Hondius” kruiz kemasi yo‘lovchilariga 42 kungacha karantin saqlashni tavsiya qildi, deb xabar qilmoqda “Dunyo” AA muxbiri.

JSST ma’lumotiga ko‘ra, karantin maxsus tibbiy muassasalarda ham, uy sharoitida ham o‘tkazilishi mumkin. Tashkilot qayd etishicha, u yagona cheklov formasini belgilamaydi, balki mamlakatlarga epidemiologik vaziyatdan kelib chiqqan holda tavsiyalar beradi.

Kruiz kemasidagi holat

Argentinadan Kabo-Verdega yo‘l olgan, bortida 23 mamlakatdan 150 nafardan ortiq yo‘lovchi bo‘lgan “MV Hondius” kemasida bir nechta xantavirus holatlari aniqlangandan so‘ng infeksiya o‘chog‘i paydo bo‘lgan. Jami yetti nafar kasallanish qayd etilgan, ulardan uch nafari vafot etgan.

Ispaniya hukumati Kanar orollari yaqinida turgan kema yo‘lovchilarini evakuatsiya qilishni boshlagan. 90 dan ortiq kishi maxsus reyslar orqali Ispaniya, Fransiya, Buyuk Britaniya, AQSH, Niderlandiya va boshqa davlatlarga olib ketilgan.

Yo‘lovchilar karantin muassasalariga joylashtirilgan yoki tibbiy kuzatuv ostida izolyatsiya qilingan. Ispaniyada ularning bir qismi Madriddagi harbiy gospitalga joylashtirilgan, boshqa mamlakatlarda ham shunga o‘xshash choralar ko‘rilgan.

Evakuatsiya jarayonida biologik xavfsizlik protokollari va himoya vositalari faol qo‘llanilgani ma’lum qilingan.

Kasallik holatlari

Infeksiya bosqichma-bosqich aniqlangan: ilk alomatlar aprel oyi boshidayoq qayd etilgan, ammo vaziyat o‘lim holatlari ma’lum bo‘lgach og‘irlashgan. Birinchi o‘lim 11-aprelda, ikkinchisi 2-mayda qayd etilgan, yana bir yo‘lovchi evakuatsiyadan so‘ng Sent-Yelena orolida vafot etib, keyinchalik Janubiy Afrikaga ko‘chirilgan.

Ayrim yo‘lovchilarda simptomlar evakuatsiya jarayonida ham paydo bo‘lgan. Masalan, Parijga uchgan charter reysida fransuz fuqarosida alomatlar kuzatilgan va u darhol izolyatsiya qilingan.

Turli mamlakatlar tibbiy xizmatlari evakuatsiya qilinganlar orasida yangi gumonli holatlar haqida xabar bermoqda. AQSHga yuborilgan bir yo‘lovchida yengil simptomlar qayd etilgan, yana bir kishida virusga musbat reaksiya ehtimoli bildirilgan.

Xantavirus haqida

Xantaviruslar – kemiruvchilar orqali yuqadigan viruslar guruhi. Inson odatda zararlangan hayvonlar yoki ularning chiqindilari bilan kontakt orqali yuqtiradi. Kam hollarda insondan insonga yuqishi mumkin.

Kasallik o‘pka va yurakni zararlashi (Amerikada) yoki gemorragik isitma va buyrak sindromi (Yevropa va Osiyoda) ko‘rinishida kechishi mumkin. Og‘ir holatlarda o‘lim ko‘rsatkichi 50 foizgacha yetishi mumkin.

Virusga qarshi maxsus davolash usuli va vaksina mavjud emas, davolash esa qo‘llab-quvvatlovchi terapiyaga asoslanadi.

JSST bayonoti

JSST tibbiy muassasalarda xavfsizlik choralari bajarilsa, infeksiya tarqalish xavfi past ekanini ta’kidlagan. Tashkilot mamlakatlarga epidemiologik nazoratni kuchaytirish, bemorlarni izolyatsiya qilish va kontaktlarni kuzatishni tavsiya qilmoqda.

Shuningdek, inson, hayvon va atrof-muhit salomatligini birgalikda ko‘rib chiquvchi “Yagona sog‘liq” yondashuvi muhimligi qayd etilgan.

JSST ma’lumotiga ko‘ra, dunyo bo‘ylab har yili o‘n minglab xantavirus holatlari qayd etiladi. Kasallik nisbatan kam uchrasa-da, ayrim shakllarining yuqori o‘lim ko‘rsatkichi sababli xavfli hisoblanadi.

Tashkilot vaziyatni kuzatishni davom ettirayotgani va yangi holatlarni tez aniqlash hamda karantin qoidalariga qat’iy rioya qilish muhimligini ta’kidlagan.

Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti bosh direktori Tedros Adhanom Gebreyesusning ta’kidlashicha, xantavirusning tarqalishi global pandemiyaga olib kelmaydi.

“Sizlardan meni diqqat bilan eshitishingizni xohlayman: bu yana bir COVID emas. Hozirgi paytda xantavirusning jamoat salomatligi uchun xavfi pastligicha qolmoqda”, – dedi JSST bosh direktori.

“Reuters” surati