BUDAPESHT, 31-may. /“Dunyo” AA/. Vengriya xalqaro munosabatlar instituti prezidenti maslahatchisi, Markaziy Osiyo bo‘yicha ekspert Laslo Vasa “Dunyo” AA muxbiriga mamlakatimiz yetakchisining kuzatuvchi davlat rahbari maqomida Oliy Yevroosiyo iqtisodiy kengashining navbatdagi yig‘ilishida ishtiroki xususida fikr bildirdi:

– Ostona shahrida o‘tkazilgan sammit tantanali yig‘ilishdan ko‘ra, Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqining (YEOII) murakkab tashqi sharoitda real iqtisodiy natija bera olish qobiliyatini sinab ko‘radigan amaliy platforma hisoblanadi.

O‘zbekiston ittifoq aʼzosi bo‘lmasa ham, ushbu jarayonda ishtirok etishi mamlakatning Yevroosiyo integratsiyasiga nisbatan pragmatik yondashuvini ko‘rsatadi va bu bozorlar, logistika hamda hamkorlik mexanizmlariga kengroq kirish imkonini beradi.

Siyosiy nuqtai nazardan sammitning ahamiyati shundaki, u 2026-yilda YEOII organlariga raislik qilayotgan Qozog‘istonda o‘tmoqda. Bu paytda Ittifoq o‘z dolzarbligini harakatchanlikni rivojlantirish, savdoni yengillashtirish va institutsional samaradorlikni oshirish orqali namoyon etishga intilayapti.

YEOII Ittifoq doirasidagi asosiy qaror qabul qiluvchi organ hisoblanadi va uning kun tartibi anʼanaviy ravishda integratsiyani kengaytirish hamda milliy suverenitetni saqlash o‘rtasidagi muvozanatni aks ettiradi. Shu nuqtai nazardan, Prezident Shavkat Mirziyoyevning ishtiroki O‘zbekistonning mintaqaviy iqtisodiy jarayonlarda faol qatnashishga intilishini ko‘rsatadi.

Markaziy Osiyo asta-sekin mustaqil va o‘z manfaatlariga yo‘naltirilgan mintaqaviy aktor sifatida shakllanmoqda. Bu jarayon, ayniqsa, O‘zbekiston va Qozog‘iston o‘rtasidagi strategik hamkorlikda yaqqol namoyon bo‘lmoqda.

O‘zbekiston va Qozog‘iston uchun asosiy foyda savdoni yengillashtirish, logistika, sanoat kooperatsiyasi va agrooziq-ovqat taʼminot zanjirlarini rivojlantirish bilan bog‘liq. Ikki davlat kun tartibida tovar aylanmasini oshirish, chegara infratuzilmasini modernizatsiya qilish, qo‘shma investitsiya jamg‘armasini tashkil etish hamda transport, suv resurslari, raqamlashtirish va sanoat sohalaridagi loyihalar mavjud.

Fikrimcha, kelgusida O‘zbekiston ko‘pvektorli tashqi siyosatini davom ettiradi hamda YEOII bilan hamkorlikni saqlab qoladi. Shuningdek, Qozog‘iston bilan strategik sheriklikni yana-da kengaytirib, Yevropa Ittifoqi, Xitoy va Fors ko‘rfazi davlatlari bilan aloqalarni rivojlantiradi.

Vengriya Turkiy davlatlar tashkiloti va ikki tomonlama aloqalar orqali “ko‘prik” rolini kuchaytirgan. Hozirgi hamkorlik taʼlim, savdo, farmatsevtika, qishloq xo‘jaligi, telekommunikatsiya, IT va boshqa sohalarni qamrab olmoqda.

Yangi siyosiy o‘zgarishlar bo‘lishi mumkin bo‘lsa-da, Vengriyaning Markaziy Osiyoga qiziqishi saqlanib qoladi va hamkorlik yana-da institutsional hamda Yevropa siyosatlari bilan uyg‘unlashgan holda davom etadi.

Umuman olganda, ushbu sammitning asosiy ahamiyati yangi siyosiy bayonotlarda emas, balki mavjud jarayonlarni mustahkamlashdadir. U O‘zbekiston va Qozog‘iston o‘rtasidagi hamkorlikni kuchaytirishi, YEOIIning savdo platformasi sifatidagi rolini saqlashi va Markaziy Osiyoning o‘z iqtisodiy yo‘nalishini shakllantirayotganini ko‘rsatadi.