ВАШИНГТОН, 1 июль. /“Дунё” АА/. АҚШ Олий суди Президент Дональд Трампнинг мамлакат ҳудудида туғилган болаларга автоматик тарзда Америка фуқаролигини бериш ҳуқуқини чекловчи фармонини ноқонуний деб эълон қилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.

Қарор кўпчилик овози билан қабул қилинди – олти нафар судья ҳужжатни бекор қилишни ёқлаб, уч нафари эса қарши чиқди. Суд қарорига 1868 йилда Фуқаролар уруши тугаганидан кейин қабул қилинган АҚШ Конституциясига киритилган 14-тузатиш асос бўлди. Унда Қўшма Штатларда туғилган ёки фуқароликка қабул қилинган ҳамда унинг юрисдикцияси остида бўлган барча шахслар мамлакат фуқаролари экани мустаҳкамлаб қўйилган.

Эслатиб ўтамиз, мазкур фармон Дональд Трамп томонидан 2025 йил 20 январда, ўзининг иккинчи президентлик муддатининг биринчи кунида имзоланган эди. Ҳужжатда туғилиш орқали фуқаролик олиш ҳуқуқи онаси АҚШда ноқонуний истиқомат қилаётган ёки доимий яшаш ҳуқуқига эга бўлмаган болаларга нисбатан қўлланмаслиги кўзда тутилганди.

Аввалига уч нафар федерал судья президент фармонининг кучга киришини тўхтатиб қолишга уринган, бироқ уларнинг қарорлари 2025 йил июнь ойида Олий суд томонидан бекор қилинган эди. Ўшанда АҚШ президенти бу қарорни улкан ғалаба деб атаган эди.

Бироқ бу сафар Олий суд раиси Жон Робертс Конституциянинг 14-тузатиши АҚШда туғилган ҳар бир инсонга фуқаролик ҳуқуқини кафолатлашини таъкидлаб, суд ушбу ҳуқуқий тамойилнинг амалда эканини тасдиқлаганини қайд этди.

Судья Кларенс Томас алоҳида фикр билдириб, бу қарорни фавқулодда деб атади. Унинг фикрича, 14-тузатишнинг асл мақсади озод этилган қулларга тенг ҳуқуқларни таъминлашдан иборат бўлган ва унинг ҳозирги талқини тарихий ғоядан четга чиқмоқда.

Иш кўриб чиқилаётган вақтда Дональд Трамп Олий суддаги оғзаки тингловларда шахсан қатнашган АҚШнинг илк амалдаги президенти бўлди. Қарор эълон қилингач, у туғилиш орқали фуқаролик олиш ҳуқуқини қонунчилик йўли билан бекор қилишга интилишини маълум қилди ва Конгрессни бу борада тегишли қонун тайёрлашга чақирди.

Умуман олганда, президент ва унинг маъмуриятининг позицияси шундан иборатки, Америка тупроғида туғилган ҳар бир кишига фуқаролик бериш ноқонуний иммиграцияни рағбатлантиради ва туғруқ туризмини, яъни хорижликларнинг ўз фарзандларига Америка фуқаролигини олиб бериш учун Қўшма Штатларга атайлаб келиши амалиётини юзага келтиради.