БУДАПЕШТ, 31 январь. /“Дунё” АА/. Венгриядаги “Людовик” туркий тадқиқотлар маркази, Людовик давлат хизмати университети катта маслаҳатчиси, тадқиқот ва академик тармоқ раҳбари Давид Биро “Дунё” АА учун Президент Шавкат Мирзиёевнинг Туркияга расмий ташрифи якунлари юзасидан фикр билдирди:

– Ташриф Туркия ва Ўзбекистон ўртасидаги муносабатларда, умуман, туркий ҳамкорлик кун тартибида муҳим воқеадир. Ташриф доирасида олий даражадаги Стратегик ҳамкорлик кенгашининг тўртинчи йиғилиши ҳамда 2023 йил февраль ойида рўй берган вайронкор зилзила оқибатида уй-жойидан айрилган оилалар учун Ўзбекистон томонидан Ҳатай вилоятида барпо этилган турар-жой мажмуасининг ишга туширилиши билан боғлиқ гуманитар тадбир бўлиб ўтди.

Ушбу кўп қиррали ҳамкорлик замонавий туркий дипломатия доирасида яхлит институционал механизмлар шаклида расмийлаштирилаётган стратегик яқинлашув, иқтисодий интеграция, хавфсизлик соҳасидаги ҳамкорлик ва гуманитар бирдамликни акс эттиради.

Туркия–Ўзбекистон муносабатлари Туркия Ўзбекистон мустақиллигини тан олган ва 1992 йил 4 мартда дипломатик муносабатлар ўрнатганидан буён изчил институционаллашув йўлини босиб ўтди. Икки томонлама алоқалар динамикаси кейинчалик стратегик шериклик даражасига кўтарилди. Сўнгра 2018 йил май ойида Стратегик ҳамкорлик кенгаши тузилди, бу томонларнинг мунтазам ва барқарор ҳамкорликка содиқлигидан далолат беради.

Бугунги кунга қадар Кенгашнинг тўртта йиғилиши бўлиб ўтди: 2020 йил февраль (Анқара), 2022 йил март (Тошкент – муносабатларни кенг қамровли стратегик шериклик даражасига кўтариш), 2024 йил июнь (Анқара) ва 2026 йил январь (Анқара). Институтлаштиришнинг бундай модели икки томонлама муносабатларнинг барқарорлигини таъминлайди.

Икки мамлакат иттифоқи умумий туркий мерос, исломий анъана ва тарихий ворисийликка асосланади. Туркия Ўзбекистон маданий меросини юксак қадрлайди, бу Анқарада Алишер Навоий ҳайкалининг очилиши, Абу Райҳон Беруний ва Маҳмудхўжа Беҳбудийга бағишланган халқаро анжуманлар ўтказилишида ўз аксини топган.

Бу галги ташриф Туркияда 2026 йилнинг кузида бўлиб ўтадиган Туркий давлатлар ташкилоти (ТДТ)нинг 13-саммитига тайёргарлик кўриш нуқтаи назаридан стратегик аҳамиятга эга. Январь ойидаги музокаралар етакчиларга кўп томонлама кун тартибининг асосий масалалари бўйича позицияларни келишиб олиш ва ТДТ барча аъзо давлатлар ўртасидаги муносабатларга татбиқ этишга интилаётган институционал ҳамкорлик моделини намойиш этиш имконини берди.

Шундай қилиб, Президент Шавкат Мирзиёевнинг 2026 йил январь ойидаги ташрифи институционал мувофиқлаштириш, иқтисодий ўзаро боғлиқлик, геоиқтисодий трансформация, хавфсизлик соҳасидаги ҳамкорлик, гуманитар бирдамлик ва кўп томонлама етакчиликни бирлаштирган Туркия–Ўзбекистон муносабатларининг чўққиси бўлди.

Ишончим комилки, ташриф натижалари замонавий халқаро муносабатлар тизимида туркий ҳамкорликнинг стратегик аҳамиятини англашни оширишга ҳамда дипломатик тузилмалар томонидан янада ривожлантириш ва кўпайтиришга лойиқ минтақавий ҳамкорлик моделини шакллантиришга хизмат қилади.