ВАРШАВА, 27 август. /“Дунё” АА/. Польшанинг Покистондаги собиқ элчиси, Халқаро муносабатлар маркази Осиё департаменти директори Пётр Опалинский “Дунё” АА мухбирига Озарбайжон Президенти Илҳом Алиевнинг 23–24 август кунлари Ўзбекистонга амалга оширган давлат ташрифи юзасидан ўз фикр-мулоҳазаларини билдирди:

– Ўзбекистон учун Озарбайжон билан муносабатларни ривожлантириш ташқи иқтисодий ва транспорт алоқаларини диверсификация қилиш, жаҳон бозорларига чиқиш имкониятларини кенгайтириш ҳамда минтақавий ўзаро боғлиқликни мустаҳкамлашга қаратилган кенг қамровли стратегия ҳисобланади.

Президент Шавкат Мирзиёевнинг очиқ иқтисодиётни ривожлантириш, халқаро ҳамкорликни кенгайтириш ва янги транспорт-иқтисодий алоқаларни шакллантиришга йўналтирилган сиёсати Озарбайжон билан муносабатларда муҳим аҳамият касб этмоқда.

Гап фақат янги йўналишларни ривожлантириш ҳақида кетмаяпти. Ўзбекистон ва Озарбайжон иқтисодиёт, транспорт, энергетика, сармоя ва гуманитар ҳамкорликни қамраб олувчи, бир-бирини тўлдирадиган стратегик шерикликни йўлга қўймоқда. Тошкент учун Озарбайжон Жанубий Кавказ ва Европа бозорлари билан алоқаларни кенгайтиришда муҳим шерик бўлса, Боку учун Ўзбекистон билан ҳамкорлик Марказий Осиёдаги иқтисодий иштирокини мустаҳкамлаш йўлида қўшимча имкониятлар яратади.

Ташрифнинг асосий сиёсий натижаси икки давлат ўртасида Абадий дўстлик тўғрисидаги шартноманинг имзолангани бўлди. Президент Шавкат Мирзиёев ушбу ҳужжатни саммитнинг бош натижаси дея қайд этиб, унинг ҳамкорликни янада чуқурлаштириш ва умумий келажакни барпо этишдаги аҳамиятини алоҳида таъкидлади.

Шу билан бирга, Олий давлатлараро кенгашнинг учинчи йиғилиши ҳам бўлиб ўтди. Ташриф доирасида савдо, сармоя, маданият, туризм, пенсия таъминоти ва идоралараро ҳамкорлик соҳаларига оид икки томонлама ҳужжатлар тўплами имзоланди.

Яқинлашувнинг иқтисодий жиҳати тобора яққол намоён бўлмоқда. Томонлар 2025 йилнинг июль ойида 2030 йилгача ўзаро товар айирбошлаш ҳажмини 1 миллиард долларга етказиш дастурини қабул қилган эди. Жорий ташриф чоғида ушбу мақсадга эришиш учун аниқ чора-тадбирларни кўзда тутувчи янги дастур қабул қилинди.

Озарбайжон–Ўзбекистон инвестиция компаниясининг сармояси 500 миллион долларни ташкил этади. Олий давлатлараро кенгашнинг бу галги йиғилишида ушбу маблағларнинг қарийб 160 миллион доллари лойиҳаларга аллақачон йўналтирилгани қайд этилди.

Музокаралар чоғида “Ўрта йўлак” номи билан машҳур бўлган Транскаспий халқаро транспорт йўналишини ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилди. Ўзбекистон учун Ўрта йўлак Европа билан савдони кенгайтириш, ташқи иқтисодий алоқаларни диверсификация қилиш ҳамда халқаро бозорларга чиқишнинг қўшимча имкониятларини яратишдан иборат.

Шу нуқтаи назардан, “Хитой–Қирғизистон–Ўзбекистон” темир йўли имкониятлари муҳим аҳамият касб этмоқда. Унинг ривожланиши Ўзбекистоннинг Хитой транспорт тармоғи билан янада тўғридан-тўғри боғланишини таъминлаши ва келажакда Транскаспий йўналиши билан туташиш учун шароит яратиши мумкин.

Энергетика соҳасидаги ҳамкорлик ҳам кам бўлмаган муҳим йўналишга айланмоқда. Ўзбекистон учун Озарбайжон ва Қозоғистон билан “яшил” энергетика соҳасидаги алоқаларни ривожлантириш янги минтақавий энергетик алоқаларни шакллантириш имкониятларини очади.

Тошкент ва Боку ўртасидаги муносабатларнинг ривожланиши туркий дунё давлатлари ўртасидаги, жумладан, Туркий давлатлар ташкилоти доирасидаги ўзаро ҳамкорликнинг мустаҳкамланишига мос келади. Бу Ўзбекистон учун минтақалараро лойиҳаларни ривожлантириш ҳамда Марказий Осиё, Каспий ва Жанубий Кавказ ўртасида шаклланаётган ҳамкорлик тизимида ўз мавқеини мустаҳкамлаш йўлида қўшимча имкониятлар яратади.

Расман томонлар сиёсий мулоқот, иқтисодиёт ва транспорт-логистика боғлиқлигини ривожлантиришда ТДТ доирасидаги ҳамкорликнинг аҳамиятини ҳам алоҳида таъкидлади.

Ҳамкорликнинг ҳозирги босқичи Ўзбекистон томонидан изчил амалга оширилаётган диверсификация ва очиқлик сиёсати Хитой ва Марказий Осиёдан Каспий денгизи ва Жанубий Кавказ орқали Туркия ҳамда Европа бозорларига олиб борувчи янги боғлиқлик каналларининг шаклланишига қай тарзда ҳисса қўшаётганини кўрсатиб беради.