ПАРИЖ, 10 февраль. /“Дунё” АА/. ЮНЕСКО БМТнинг Ёшлар ишлари бўйича бошқармаси билан ҳамкорликда “Ёшлар билан биргаликда етакчилик” (Lead with Youth) деб номланган 2026 йилги Ёшлар ҳисоботини эълон қилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.

Таълим мониторинги бўйича Бутунжаҳон ҳисоботи (GEM) жамоаси томонидан тайёрланган ушбу тадқиқот ёшларнинг давлат сиёсатига реал таъсирининг кенг кўламли таҳлилларидан биридир.

Тадқиқот 93 мамлакат ҳукуматлари ва бутун дунё бўйлаб 100 дан ортиқ ёшлар ташкилотлари ўртасида ўтказилган сўровлар маълумотларига асосланади. Мутахассисларнинг асосий хулосаси расмий маслаҳатлашувлардан ёшлар билан тўлақонли ҳамкорликка қатъий ўтиш зарурлигини таъкидлайди.

Бугунги кунда давлатларнинг атиги учдан бир қисмида ҳокимиятни ёшларни таълим стратегияларини ишлаб чиқишга жалб қилиш мажбуриятини юклайдиган қонунчилик механизмлари мавжуд. Глобал миқёсда эса ёшлар ташкилотлари ҳали ҳам кўпинча “рамзий иштирок этиш” амалиётига дуч келмоқда. Бунда уларнинг фикри тингланади, аммо якуний қарорлар қабул қилишда ҳисобга олинмайди.

Халқаро маърузада Ўзбекистон тажрибасига алоҳида эътибор қаратилган. ЮНЕСКО экспертлари мамлакатни ёшларни давлат бошқарувига тизимли жалб қилиш учун конституциявий ва қонунчилик асосларини муваффақиятли яратиш намунаси сифатида таъкидлаган.

Ҳужжатда Ўзбекистон Конституциясининг янгиланган 79-моддаси ёшлар сиёсатининг устуворлигини тўғридан-тўғри белгилаб қўйгани, ёш фуқароларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилишнинг ҳуқуқий пойдеворини шакллантиргани билан аҳамиятли экани таъкидланган.

Шунингдек, ҳисоботда Олий Мажлиснинг иккала палатаси ҳузурида Ёшлар парламентларининг ташкил этилиши янги авлод ва қонун чиқарувчи ҳокимият ўртасидаги институционал мулоқотнинг муҳим элементи сифатида кўриб чиқилади.

Юқори амалий самарадорликка мисол сифатида Ёшлар парламентининг Фан, таълим, маданият ва спорт масалалари бўйича комиссия билан ҳамкорликдаги фаолияти келтирилган. Ёш парламент аъзолари бир чақириқнинг ўзида 30 дан ортиқ норматив-ҳуқуқий ҳужжат бўйича тавсиялар тайёрлагани, бу эса ҳисобот муаллифлари учун расмий иштирокдан қонун ижодкорлигида мазмунли иштирок этишга ўтишнинг мисоли бўлиб хизмат қилгани қайд этилди.

Маърузада келтирилган Ўзбекистон тажрибаси ЮНЕСКО томонидан ёшлар иштироки мониторингининг янги глобал индикаторини ишлаб чиқиш учун таҳлилий базанинг бир қисми бўлади. Бу республиканинг ташаббуслари нафақат халқаро стандартларга мос келишини, балки 2030 йилдан кейинги даврда БМТнинг глобал таълим кун тартибини шакллантириш учун хизмат қилишини англатади.

Ушбу ҳужжатнинг эълон қилиниши Ўзбекистоннинг мамлакат келажагини барпо этишда ёшларнинг муҳим иштироки тамойилларига содиқлигини намойиш этувчи халқаро мулоқотнинг фаол иштирокчиси сифатидаги мақомини тасдиқлайди.