PARIJ, 10-fevral. /“Dunyo” AA/. YUNESKO BMTning Yoshlar ishlari bo‘yicha boshqarmasi bilan hamkorlikda “Yoshlar bilan birgalikda yetakchilik” (Lead with Youth) deb nomlangan 2026-yilgi Yoshlar hisobotini eʼlon qildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.

Taʼlim monitoringi bo‘yicha Butunjahon hisoboti (GEM) jamoasi tomonidan tayyorlangan ushbu tadqiqot yoshlarning davlat siyosatiga real taʼsirining keng ko‘lamli tahlillaridan biridir.

Tadqiqot 93 mamlakat hukumatlari va butun dunyo bo‘ylab 100 dan ortiq yoshlar tashkilotlari o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rovlar maʼlumotlariga asoslanadi. Mutaxassislarning asosiy xulosasi rasmiy maslahatlashuvlardan yoshlar bilan to‘laqonli hamkorlikka qatʼiy o‘tish zarurligini taʼkidlaydi.

Bugungi kunda davlatlarning atigi uchdan bir qismida hokimiyatni yoshlarni taʼlim strategiyalarini ishlab chiqishga jalb qilish majburiyatini yuklaydigan qonunchilik mexanizmlari mavjud. Global miqyosda esa yoshlar tashkilotlari hali ham ko‘pincha “ramziy ishtirok etish” amaliyotiga duch kelmoqda. Bunda ularning fikri tinglanadi, ammo yakuniy qarorlar qabul qilishda hisobga olinmaydi.

Xalqaro maʼruzada O‘zbekiston tajribasiga alohida eʼtibor qaratilgan. YUNESKO ekspertlari mamlakatni yoshlarni davlat boshqaruviga tizimli jalb qilish uchun konstitutsiyaviy va qonunchilik asoslarini muvaffaqiyatli yaratish namunasi sifatida taʼkidlagan.

Hujjatda O‘zbekiston Konstitutsiyasining yangilangan 79-moddasi yoshlar siyosatining ustuvorligini to‘g‘ridan-to‘g‘ri belgilab qo‘ygani, yosh fuqarolarning huquq va manfaatlarini himoya qilishning huquqiy poydevorini shakllantirgani bilan ahamiyatli ekani taʼkidlangan.

Shuningdek, hisobotda Oliy Majlisning ikkala palatasi huzurida Yoshlar parlamentlarining tashkil etilishi yangi avlod va qonun chiqaruvchi hokimiyat o‘rtasidagi institutsional muloqotning muhim elementi sifatida ko‘rib chiqiladi.

Yuqori amaliy samaradorlikka misol sifatida Yoshlar parlamentining Fan, taʼlim, madaniyat va sport masalalari bo‘yicha komissiya bilan hamkorlikdagi faoliyati keltirilgan. Yosh parlament aʼzolari bir chaqiriqning o‘zida 30 dan ortiq normativ-huquqiy hujjat bo‘yicha tavsiyalar tayyorlagani, bu esa hisobot mualliflari uchun rasmiy ishtirokdan qonun ijodkorligida mazmunli ishtirok etishga o‘tishning misoli bo‘lib xizmat qilgani qayd etildi.

Maʼruzada keltirilgan O‘zbekiston tajribasi YUNESKO tomonidan yoshlar ishtiroki monitoringining yangi global indikatorini ishlab chiqish uchun tahliliy bazaning bir qismi bo‘ladi. Bu respublikaning tashabbuslari nafaqat xalqaro standartlarga mos kelishini, balki 2030-yildan keyingi davrda BMTning global taʼlim kun tartibini shakllantirish uchun xizmat qilishini anglatadi.

Ushbu hujjatning eʼlon qilinishi O‘zbekistonning mamlakat kelajagini barpo etishda yoshlarning muhim ishtiroki tamoyillariga sodiqligini namoyish etuvchi xalqaro muloqotning faol ishtirokchisi sifatidagi maqomini tasdiqlaydi.