ИСЛОМОБОД, 14 апрель. /“Дунё” АА/. Покистоннинг “The Diplomatic Insight” журнали саҳифаларида “Амир Темур даври ва Темурийлар Ренессансининг интеллектуал асослари” сарлавҳали мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.

Нашр муаллифи 2026 йилда Ўзбекистонда буюк саркарда таваллудининг 690 йиллиги нишонланиши жаҳон илмий ҳамжамиятини ўша давр мероси ҳақида янги мунозараларга чорлаётганини қайд этган.

Мақолада асосий эътибор замонавий тадқиқотлар “Шарқ Ренессанси” учун шароит яратиш масаласига қаратилиши лозимлигига қаратилган. Ўша даврнинг асосий хусусиятларидан бири бадиий нафосат ва техник билимлар ўртасидаги узвий боғлиқлик эди. Бибихоним масжиди, Гўри Амир мақбараси ва Оқсарой каби обидаларнинг қад ростлаши нафақат эстетик қарашларни, балки геометрия, муҳандислик иши ва материалшунослик соҳасидаги аниқ ҳисоб-китобларни ҳам талаб қилган. Бунинг шарофати билан Самарканд ўз асрининг энг яхши усталарини бирлаштирган йирик касбий тажриба алмашинуви марказига айланди.

Мақолага кўра, империя пойтахтининг ЮНЕСКО томонидан тан олинган илмий марказ сифатидаги ролига алоҳида ўрин ажратилган. Нашрнинг таъкидлашича, айнан Амир Темурнинг иродаси шаҳарда маърифат элитасини тўплаш имконини берди ва бу кейинчалик Мирзо Улуғбек мактабининг гуллаб-яшнашига олиб келди.

Машҳур астрономнинг мантиқ ва табиий фанлар ўқитилган расадхонаси ва мадрасалари унинг аждоди томонидан белгилаб берилган ривожланиш йўналишининг қонуний натижаси бўлди. Тараққиётнинг қўшимча омили сифатида туркий, форс ва араб тиллари бошқарув ҳамда юксак адабиёт соҳаларида уйғунликда мавжуд бўлган кўп тилли муҳит кўрсатилган.

“The Diplomatic Insight” мақола якунида Ўзбекистондаги юбилей санасини нишонлаш чуқур академик маънога эга эканлигини хулоса қилади. Бу воқеа шунчаки расмий анъана эмас, балки халқаро ҳамжамият учун минтақанинг жаҳон меъморчилиги, илм-фани ва цивилизациялараро мулоқот хазинасига қўшган ҳиссасини янгитдан баҳолаш учун тўлақонли имконият сифатида қаралади.