ДЕҲЛИ, 19 март. /“Дунё” АА/. Ҳиндистоннинг етакчи газеталари – “The Times of India”, “The Economic Times” ва “Navbharat Times” Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига бағишланган туркум мақолаларни чоп этди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.

Материалларда Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан амалга оширилган ушбу ноёб лойиҳанинг кўлами ва аҳамияти батафсил ёритилган.

Дунёда инглиз тилида чиқадиган энг йирик газеталардан бири “The Times of India” лойиҳанинг тарихий аҳамияти ва инсонпарварлик миссиясига урғу берган. Нашр Марказни ташкил этиш ғояси илк бор Ўзбекистон етакчиси томонидан 2017 йил БМТнинг юксак минбаридан илгари сурилгани, мазкур ташаббус замонавий глобал таҳдидларга жавоб бўлганини таъкидлаган. Газета Марказни минтақанинг ўтмиши, бугуни ва келажагини боғловчи «интеллектуал кўприк» сифатида тақдим этган.

Мақолада Марказ экспозицияларида ҳаётга татбиқ этилган «цивилизация-шахслар-кашфиётлар» концепцияси батафсил тасвирланган. Мажмуани «келажак музейи»га айлантирувчи VR, AR ва сунъий интеллект каби илғор технологиялардан фойдаланилгани алоҳида қайд этилган.  

“The Times of India” мазкур масканда ўзбек халқининг Хоразмий, Ибн Сино, Беруний, Мирзо Улуғбек ва бошқа буюк аждодлари мероси замонавий илм-фан билан узвий боғлиқликда тақдим этилгани, бу эса уни Учинчи Ренессанс пойдевори сифатида кўриш имконини бераётганини урғулаган.

Нашр мажмуанинг меъморий маҳобатига урғу бериб, у 2026 йилда “Prix Versailles” қўмитаси томонидан дунёнинг энг гўзал музейлари рўйхатига киритилганини қайд этган. Газета Марказнинг ўтмиш ва келажак ўртасидаги кўприк сифатидаги ролини алоҳида таъкидлаган ҳамда бу ерда VII асрга оид Усмон Мусҳафи каби қадимий қўлёзмалар XXI асрнинг рақамли технологиялари билан ёнма-ён жойлашганига эътибор қаратган.

Ҳиндистоннинг етакчи молиявий кундалик нашри бўлган “The Economic Times” газетаси лойиҳага халқаро ҳамкорлик ва интеллектуал салоҳият призмаси орқали назар ташлаган. Марказни ташкил этишда 40 та давлатдан 1500 дан ортиқ мутахассис иштирок этгани, унинг таркиби 200 мингдан зиёд жилдга эга кутубхона, замонавий реставрация лабораториялари, каллиграфия мактаби ва бошқа тузилмадардан ташкил топгани ҳақида сўз юритган.

Марказнинг ўзбек халқининг бой маънавий мероси намуналарини ўзбек заминига қайтариш борасидаги фаолиятига алоҳида эътибор қаратилган. Нашрнинг таъкидлашича, дунёдаги етакчи аукцион уйлари ва хусусий коллекционерлар билан олиб борилган тизимли ишлар натижасида Ўзбекистонга икки мингга яқин нодир артефактлар, жумладан Ибн Сино қўлёзмалари ва Беруний асарлари олиб келинди. Бу “тарихий адолатнинг яққол тикланишидир”, деб фикр билдирган мақола муаллифи.

Нашр тарихий қиёслар келтириб, Марказ аҳамиятини ўз вақтида жаҳон илм-фани ривожини белгилаб берган афсонавий Маъмун академияси ва Улуғбек мадрасаси билан таққослаган.

“Navbharat Times” газетасидаги мақолалар ахборот кампаниясининг муҳим таркибий қисмига айланди. Ушбу нашр ҳиндий тилидаги энг йирик кундалик газета бўлиб, унинг адади тахминан 770 минг нусхани ташкил этади.

Газета Янги Ўзбекистондаги «Учинчи Ренессанс» концепциясини батафсил тасвирлаб, ҳар қандай буюк тараққиёт пойдевори ҳамиша интеллектуал ва маънавий асосларга таянишини қайд этган.

Ҳиндий тилидаги материал кўп миллионли аудиторияни Марказ меъморчилиги рамзлари - Ўзбекистон ҳудудлари бирлигини ифодаловчи 65 метрли ферузаранг гумбаз ва тўртта олтинтус дарвоза билан таништиради. Нашр маънавий таркибий қисмга алоҳида тўхталиб, Марказнинг бош портали билимга интилишни олий маънавий бурч деб белгиловчи «Иқро» ояти билан безатилгани ҳақида маълумот берган.

Ҳиндистоннинг барча нашрлари Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Ислом цивилизацияси маркази барпо этилишидаги алоҳида роли борасида якдил фикр билдириб, давлат етакчиси нафақат лойиҳа ташаббускори бўлгани, балки саккиз йил давомида ушбу улкан ғоянинг амалга оширилишини шахсан назорат қилиб келганини урғулаган.

Мақолаларда Марказга ташриф буюрган жаҳон етакчилари, жумладан, БМТ Бош котиби Антониу Гутерриш ҳамда Финляндия, Қозоғистон, Озарбайжон ва Сербия президентлари томонидан лойиҳага берилган юқори баҳолар келтирилган.

Ушбу материалларнинг Ҳиндистон аҳолисининг барча қатламларини қамраб олган учта етакчи нашрда чоп этилиши Ўзбекистон ахборот сиёсатидаги салмоқли ютуқ бўлди.

Газеталардаги мақолалар Ҳиндистоннинг қарийб бир ярим миллиардлик аҳолисига Ўзбекистонда амалга оширилаётган ўзгаришларнинг асл мазмун-моҳияти ва аҳамиятини етказиш, Ислом цивилизацияси маркази фаолиятини Янги Ўзбекистонда қарор топаётган маърифий ислом, мулоқот ва интеллектуал тараққиётнинг янги фалсафаси сифатида тақдим этиш учун ноёб имконият берди.

Ўзбекистон билан чуқур тарихий ва маданий алоқаларга эга бўлган Ҳиндистон учун мазкур материаллар алоҳида аҳамиятга эга. Улар илмий ва туристик алмашинув учун янги уфқларни очади.

Марказ Тошкентнинг қоқ марказида 10 гектар майдонда жойлашгани ва 200 минг китобдан иборат энг бой кутубхонани ўз ичига олганини инобатга олсак, у ҳиндистонлик тадқиқотчилар ва сайёҳлар учун муқаррар равишда зиёратгоҳ масканига айланади.